Ziemia nad Odrą i Bałtykiem z wielkim pietyzmem i wytrwałością odbudowuje kult Najświętszej Maryi Panny, który przez ponad cztery wieki uległ ogromnej desakralizacji. Przez ponad 46 lat istnienia diecezji powstały także nowe sanktuaria maryjne, przybyło miejsc, które darzone są czcią i modlitwą, gdzie dokonują się ważne przemiany serc za sprawą Bogurodzicy, chociażby w minionym Roku Fatimskim. Do tej pięknej listy od 13 października 2018 r. przybyła również koronacja słynącego łaskami obrazu Matki Bożej Zwycięskiej Królowej Polski, który promieniuje nimi w bazylice św. Jana Chrzciciela w Szczecinie.

Tradycja kultu

Przypomnijmy krótko, o czym już informowaliśmy, zapraszając na koronację, że tradycja kultu Matki Bożej w bazylice św. Jana Chrzciciela sięga początków budowy tej świątyni w XIX wieku. Budowa kościoła św. Jana Chrzciciela oparta jest na klasycznych wzorcach kościołów bazylikowych. Wzniesiony jest na planie krzyża, trzynawowy, w tym nawa środkowa – wyższa – o wys. 16 m i dwie nawy boczne – niższe – o wys. 14 m. Nad głównym wejściem do bazyliki umieszczono napis „Accedamus cum fiducia ad tronum maiestatis” – wyznanie wiary w żywą obecność Chrystusa w postaci eucharystycznej. Był to pierwszy kościół katolicki w protestanckim mieście i regionie, gdzie umieszczono także kaplicę Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Obok prezbiterium umieszczono figurę Matki Bożej Zwycięskiej. Należy domniemywać, że budowniczowie świątyni pragnęli potwierdzić nie tylko wyznanie wiary we wstawiennictwo Matki Bożej, lecz wskazali, że Ona zwyciężyła wbrew tendencji protestanckiej, nieuznającej Maryi jako Matki Boga.

Doniosłym wydarzeniem w historii świątyni było przekazanie przez prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego wiernej kopii jasnogórskiej Ikony, aby pod Jej opieką trwał i rozwijał się tu Kościół. Jest to dzieło prof. Leonarda Torwirta, artysty, konserwatora zabytków z Torunia. Trzecia wykonana kopia została wskazana do Szczecina, aby połączyć duchowym węzłem ziemię nad Odrą i Bałtykiem z duchową stolicą Polski. Uroczystego wprowadzenia i poświęcenia obrazu dokonał bp Jerzy Stroba 6 grudnia 1959 r., natomiast 26 października 1960 r. ks. Julian Janas wystąpił do Kurii w Gorzowie Wlkp. z prośbą o nadanie ołtarzowi przywileju. W piśmie z 31 października 1960 r. otrzymał pozytywną odpowiedź i od tego dnia po wieczne czasy ołtarz Matki Bożej Częstochowskiej jest ołtarzem uprzywilejowanym.

Abp Andrzej Dzięga podjął decyzję o koronacji łaskami słynącego obrazu i ustanowił przy bazylice św. Jana Chrzciciela w Szczecinie sanktuarium Matki Bożej Zwycięskiej Królowej Polski, a 28 maja 2017 r. ogłosił dekretem czas przygotowania do koronacji obrazu.

Przygotowania duchowe

Niezwykle istotnym wydarzeniem była wizyta delegacji naszej archidiecezji w Rzymie w dniu 20 czerwca 2018 r., kiedy podczas audiencji generalnej przed bazyliką św. Piotra Ojciec Święty Franciszek pobłogosławił w obecności abp. Andrzeja Dzięgi, ks. kan. Juliana Głowackiego i ks. prał. Aleksandra Ziejewskiego korony, które zostały założone na słynący łaskami obraz. Dzień koronacji poprzedzony był długim czasem błogosławionego przygotowania duchowego. Dotykał on rozbudzania kultu w samej bazylice, ale także promieniowaniu tych łask na całą archidiecezję. Do bazyliki przybywały liczne pielgrzymki, a wierni z dekanatów Szczecina uczestniczyli co miesiąc w czuwaniach i rozważaniach, które przybliżały rolę i znaczenie obecności obrazu Matki Bożej Zwycięskiej w tym historycznym dla Szczecina miejscu. Przed samą uroczystością wierni przeżyli czas Misji Świętych, które poprowadził paulin z Jasnej Góry o. Krzysztof Kowalski. Podczas ich trwania 7 października abp A. Dzięga dokonał również uroczystego poświęcenia sukni dla Matki Bożej Zwycięskiej Królowej Polski.

Umocnienie Oratorium i Słowem Bożym

Uroczystości koronacyjne odbyły się w fatimską sobotę 13 października 2018 r. Wprowadzeniem w klimat wielkiego maryjnego święta było premierowe wykonanie utworu Oratorium „Sub Tuum Praesidium”, które skomponował Marek Czerniewicz, a wykonawcami był Chór Akademii Morskiej pod dyr. Sylwii Fabiańczyk-Makuch oraz B. Narloch – organy oraz T. Dąbrowski i D. Głogowski – trąbki. Następnie rozpoczęła się pontyfikalna Eucharystia pod przewodnictwem prymasa Polski abp. Wojciecha Polaka z Gniezna, abp. Andrzeja Dzięgi, bp. Henryka Wejmana, bp. seniora Mariana B. Kruszyłowicza oraz biskupów z metropolii bp. Edwarda Dajczaka, bp. Krzysztofa Włodarczyka, bp. seniora Pawła Cieślika z Koszalina oraz bp. Tadeusza Lityńskiego, bp. Stefana Regmunta, bp. Pawła Sochy z Zielonej Góry, bp. Czesława Kozonia z Kopenhagi. Obecny był również abp Edward Nowak z Watykanu, dawny sekretarz Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych. Koncelebrowało blisko 80 kapłanów, a bazylikę wypełniły siostry zakonne, alumni, poczty sztandarowe oraz rzesza wiernych, którzy przybyli z całej archidiecezji. Obecni byli również: min. Joachim Brudziński, min. Hanna Szymańska z Kancelarii Prezydenta RP, posłowie, wojewoda, prezydent Szczecina Piotr Krzystek, radni miejscy, służby mundurowe, świat nauki. Gospodarz metropolii abp A. Dzięga, witając zgromadzonych, powiedział: – „Gaude Mater Polonia” – wszyscy jako pielgrzymi dziś tutaj stając, patrzymy ku Zwycięskiej Królowej Polski. Z rąk Prymasa Tysiąclecia sługi Bożego kard. Stefana Wyszyńskiego dany nam został ten wizerunek na umocnienie i na fundament naszej wiary. Dany został nad Odrę i Bałtyk na umocnienie duchowe.

Następnie głos zabrał abp Edward Nowak, który od 58 lat przebywa w Rzymie i przywiózł ze sobą słowa pozdrowienia od Konfesji św. Piotra: – Głos z Rzymu dla Szczecina! Przekazuję dziś słowa łączności z Ojcem Świętym i ze Stolicą Apostolską. Św. Jan Paweł II patrzy także dziś na nas zgromadzonych w tej bazylice. Czujemy dziś tę łączność duchową z całym Kościołem powszechnym gdyż każda uroczystość koronacji pobłogosławionymi przez papieża koronami ma taki uniwersalny wymiar. I prosimy dziś Maryję: Matko Boża, chroń nas, prowadź, abyśmy się zjednoczyli przy Twoim Synu i słuchali zawsze gorliwie Twoich słów!

Słowo Boże wygłosił prymas Polski abp Wojciech Polak, który przypomniał o królowaniu Maryi w dziejach narodu polskiego: – Prymas Tysiąclecia w czasie wielu koronacji zwykł mawiać: „Coronata corda coronat”. Ukoronowana koronuje nasze serca i przypomina nam wciąż o godności dzieci Bożych, córek i synów Maryi. W tym duchu stajemy dzisiaj przed Chrystusem, aby odkrywając w Królowej Polski Matkę, a w Matce Królową, poczuć się zjednoczeni w wielkiej rodzinie. Maryja została wybrana na Matkę Bożego Syna – dla Niej to powołanie otworzyło jednocześnie nowy rozdział ludzkich dziejów. To Ona jest przestrzenią zachowaną od zła. To Ona jest schodami, które przemierzył Bóg, aby zejść do nas. W Niej jest święta dziewicza przestrzeń wolności, w Niej jest ten szczególny związek Boga z człowiekiem. Maryja to mieszkanie Boga. Zgromadziliśmy się dzisiaj w tej szczecińskiej bazylice, aby w akcie koronacji wypowiedzieć naszą miłość i naszą cześć dla Matki Królowej. Same dzieje przybycia z woli Prymasa Tysiąclecia tego obrazu do Szczecina pokazują jakiś szczególny związek z Jasną Górą Zwycięstwa. Dzisiejsza koronacja niech pozwoli nam doświadczyć dodatkowego ożywienia wiary, by uchwycić nową treść dalszego świętego życia.

Podniosła koronacja

Po homilii nastąpił uroczysty moment koronacji obrazu Matki Bożej Zwycięskiej Królowej Polski. Najpierw ks. inf. Edmund Cybulski odczytał list kard. Roberta Saraha – prefekta Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny, w którym czytamy m.in.: „Na usilną prośbę abp. Andrzeja Dzięgi życzliwie zezwalamy na mocy właściwych uprawnień przyznanych przez Ojca Świętego Franciszka, by w imieniu i z upoważnienia Ojca Świętego nałożyć drogocenne korony na słynący łaskami wizerunek Najświętszej Maryi Panny z Dzieciątkiem Jezus, któremu w Szczecinie w bazylice św. Jana Chrzciciela lud chrześcijański oddaje pobożnie cześć”.

Po odczytaniu listu wszyscy biskupi udali się procesyjnie przed obraz, gdzie abp Wojciech Polak odmówił modlitwę błogosławieństwa koron, a następnie wraz z ks. prał. Aleksandrem Ziejewskim nałożył drogocenne korony na obraz Zwycięskiej Królowej Polski. Po oddaniu hołdu ukoronowanemu wizerunkowi pasterz metropolii szczecińsko-kamieńskiej abp Andrzej Dzięga złożył hołd Matce Zwycięskiej, wypowiadając u Jej stóp Akt Oddania, Czci i Uwielbienia za całokształt historycznego dziedzictwa ziemi nad Odrą i Bałtykiem, zawierzając jednocześnie Bogurodzicy dalsze dzieje Kościoła na tej prastarej, słowiańskiej ziemi. Dopełnieniem tej wdzięczności było przekazanie przez Księdza Arcybiskupa krzyża biskupiego jako wotum dla Matki Bożej.

Projekt koron królewskich do Cudownego Obrazu jest oparty na stylizowanych formach lilii andegaweńskich. Symbolizują one czystość, szlachetność, dziewictwo i niewinność. Korony powstały z darów przekazanych od wiernych i są wykonane ręcznie ze stopu wysokiej próby złota z repusowanymi liliami i emaliowanymi srebrnymi aniołami. Korona Matki Bożej jest zdobiona błękitnymi kamieniami szlachetnymi oraz bielą, a także perłami symbolizującymi czystość i niewinność. Podstawę koron stanowi otok zdobiony pięcioramiennymi medalionami uzupełnionymi niebieskimi rozetami. Natomiast korona Dzieciątka Jezus jest zdobiona kamieniami w odcieniu czerwieni i purpury, symbolizując w ten sposób królewskość, władzę i Najwyższego Kapłana. Autorem i twórcą zarówno projektu, jak i złotych koron oraz wykonawcą nimb i rycin, jest mistrz złotnictwa Jacek Gawlak z Częstochowy.

Dziękczynienie

Ukoronowaniem podniosłej uroczystości koronacji było wyśpiewane uwielbienie poprzez hymn „Ciebie, Boga, wysławiamy!”, fanfary w wykonaniu Bogdana Narlocha, księży Janusza Szczepaniaka i Wilhelma Hajduka, a także odśpiewana specjalnie ułożona pieśń „Zwycięska Królowa Polski w Szczecinie”. Po Komunii św. minister Hanna Szymańska odczytała list od Prezydenta RP Andrzeja Dudy, przekazując także dar w postaci paramentów liturgicznych. Sam zaś gospodarz miejsca ks. prał. Aleksander Ziejewski wyraził ogromny hołd dziękczynienia Bogu i Maryi za dzieło odkupienia i zbawienia, a wszystkim bez wyjątku ludziom za niezwykły dar serca, który włożyli w przygotowanie i przeżycie tej historycznej koronacji.