Reklama

Polityka

5 pytań do… Pana Marcina Romanowskiego

Z Marcinem Romanowskim, Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, rozmawia Piotr Grzybowski.

[ TEMATY ]

5 pytań do...

Piotr Grzybowski: Panie Ministrze, co to jest prawo?

Marcin Romanowski: To jest najtrudniejsze pytanie jakie można zadać prawnikowi, ale też politykowi. Dla mnie prawo w swej istocie to zespół dóbr, które przynależą człowiekowi czy wspólnotom ludzkim, a które mają różnorodny charakter: przynależą człowiekowi z natury, albo zostały mu przyznane przez pozytywnego prawodawcę.

W odniesieniu do tych dóbr najbardziej podstawowych należy podkreślić, że przynależą one ludziom dlatego, że są ludźmi, osobami; i nie można wyobrazić sobie człowieka bez takich dóbr jemu przynależnych, takich jak życie, prywatność, czy też pewne minimum egzystencji. Oczywiście, mamy całe spektrum regulacji, które konkretyzują zasady prawne na zasadzie prawa tworzonego przez prawodawcę, które współgrają z prawami naturalnymi, tworząc dla nich podstawę instytucjonalną, uszczegółowiając je i dając tym samym pewność prawa tu i teraz. Fundamentalnym wyzwaniem jest to, żeby normy prawne tworzone przez pozytywnego ustawodawcę, parlament, czy ministerstwa, nie były w sprzeczności, ale w zgodzie z tymi naturalnymi i przyczyniały się do realizacji praw, które mają podstawowy, niezmienny charakter i przynależą człowiekowi po prostu dlatego, że jest osobą ludzką.

Czy dziś, w naszej kulturze prawnej mamy zachowany trójpodział władz?

W mojej ocenie mamy do czynienia z bardzo mocnym zachwianiem tego podziału. Na przykład w prawie międzynarodowym, z odejściem od klasycznego paradygmatu, opartego na osobowej godności człowieka, jako na źródle praw, z pewną lewicową ideologizacją prawa międzynarodowego i bardzo mocną redefinicją pojęć fundamentalnych dla naszego krajowego porządku prawnego, ale i globalnych regulacji. Dla przykładu Europejska Konwencja Praw Człowieka czy Powszechna Deklaracja Praw Człowieka jest w swej istocie, biorąc pod uwagę jej literalne rozumienie zgodnie z intencją twórców, mocno naznaczona ujęciem prawnonaturalnym. Przypominam, że jednym z twórców Deklaracji był Jacques Maritain, francuski filozof, teolog i myśliciel polityczny. W dzisiejszych czasach mamy do czynienia z redefinicją pojęć. Ta redefinicja w dużej mierze jest dziełem podmiotów stosujących czy monitorujących realizację prawa międzynarodowego, w tym w szczególności międzynarodowych trybunałów, które to przecież w szczególności powinny wystrzegać się mądrości etapu. To właśnie w działalności Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, czy też w porządku prawnym Unii Europejskiej Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dostrzegalna jest tendencja do wprowadzania pewnej sędziokracji. Sędziowie wchodzą w rolę prawodawcy i redefiniują to co kiedyś zostało ustalone, zgodnie z ich subiektywnymi, osobistymi poglądami o charakterze najczęściej lewicowym, w sposób ewidentny sprzeczny z tym, co twórcy traktatów kiedyś ustanowili.

Ta tendencja jest również mocno obecna w prawie krajowym, w szczególności w obszarze praw podstawowych czy prawa rodzinnego. Przykładowo polska konstytucja w art. 18 stanowi, że małżeństwo to związek kobiety i mężczyzny. Jak popatrzymy na materiały przygotowawcze, to ewidentnie ten przepis został intencjonalnie sformułowany, żeby zapobiec instytucjonalizacji związków nieheteroseksualnych. Teraz nagle koryfeusze sędziowscy czy przedstawiciele doktryny prawa konstytucyjnego twierdzą, że polska konstytucja wręcz nakazywałaby tego typu działanie. To jest właśnie ta tendencja, która reinterpretuje tekst prawny w sposób sprzeczny z tym, jaka była rzeczywista intencja prawodawcy. I to narusza zasadę trójpodziału władz.

W odniesieniu z kolei wprost do wewnętrznej suwerenności, a także roli mediów, to bardzo trafne jest pojęcie „demokratury”. Demokratura jest czymś bardzo charakterystycznym dla dzisiejszych czasów. Mamy bowiem do czynienia z sytuacją, w której zachodnia demokracja została zreinterpretowana i stała się tak naprawdę rodzajem swoistej ideologicznej dyktatury. To znaczy, że z demokracją mamy do czynienia tylko wówczas, kiedy decyzje w jej ramach podejmowane zgodne są z lewicowym paradygmatem. Wszystko, co jest nielewicowe, niedemoliberalne, ale komunitarne czy republikańskie, jest wykluczone z dyskursu demokratycznego, jako nieuprawnione. Demokratura to inaczej mówiąc dyktatura, która pod płaszczykiem tolerancji jest bardzo głęboko dyskryminująca i bardzo głęboko niedemokratyczna. Wyklucza wszystkich, którzy myślą w sposób klasyczny, w kategoriach klasycznie rozumianego dobra wspólnego, godności osoby, ochrony życia, ochrony rodziny, rozumianej jako związku mężczyzny i kobiety, czy też praw rodziny, rozumianej jako wspólnoty, która może być wolna od ingerencji państwa, której nie powinno się narzucać sposobu wychowania dzieci sprzecznego z przekonaniami dotyczącymi np. wychowania seksualnego czy wychowania religijnego.

Reklama

Niedawno Pan Prezydent Andrzej Duda podpisał Kartę Rodziny. Dlaczego ochrona rodziny we współczesnym świecie jest tak ważna?

To jest fundamentalna kwestia. Człowiek jest bytem relacyjnym, a rodzina jest podstawową komórką społeczną, nie tylko w wymiarze ilościowym, ale także w wymiarze osobowo-pedagogicznym. Mówi się o rodzinie, że jest seminarium reipublicae, czyli w ostateczności szkołą cnót, postaw prospołecznych budujących wspólnoty wyższego rzędu. To z rodziny wynosimy nasze dobre predyspozycje, które potem realizujemy w życiu społecznym, w życiu państwa, całej wspólnoty. Jest to więc rzeczywiście, z punktu widzenia antropologicznego, socjologicznego, ekonomicznego czy demograficznego sprawa jak najbardziej fundamentalna.

Trudno sobie wyobrazić politykę państwa rozsądnego, myślącego przyszłościowo, zajmującego się rozwiązywaniem realnych problemów, czy odpowiedzialnego przywódcę, który nie podkreślałby roli rodziny. Pan Prezydent Andrzej Duda jest właśnie taką osobą, która zawsze podkreślała, jak bardzo rodzina jest fundamentalną instytucją w tych wszystkich wymiarach, o których mówimy.

W Karcie Rodziny, którą Pan Prezydent podpisał znalazły się przecież już zrealizowane projekty społeczne, które były ukierunkowane rzeczywiście na wsparcie finansowe dla rodzin, takie jak program 500+, „Dobry Start”, Mama+, aktualnie „bon wakacyjny”, czy też objęcie szczególną opieką rodzin z dziećmi z niepełnosprawnością. To też wymiar społecznej nauki Kościoła, wymiar solidarności i wsparcia. Trudno sobie wyobrazić, żeby mogło być inaczej. A deklaracha Prezydenta Andrzeja Dudy oznacza, że będzie tych projektów bronił przed zakusami ich likwidacji czy zmarginalizowania przez ugrupowania lewicowo-liberalne. Przecież już przy wprowadzaniu 500+ opozycja krzyczała, że nas na to nie stać. Rzeczywistość okazała się oczywiście inna i teraz nasze programy społeczne nie są otwarcie krytykowane. Ale w mojej ocenie to koniunkturalizm: gdyby partie liberalne doszły rzeczywiście do władzy, za rok, dwa pewnie pojawiłyby się „ważne powody”, dla których wspieranie rodzin zeszłoby na dalszy plan.

W aktualnej dyskusji dotyczącej pozycji rodziny mamy taki znamienny kontrapunkt: z jednej strony Kartę Rodziny Andrzeja Dudy, a z drugiej Kartę LGBT Rafała Trzaskowskiego. Z jednej strony mamy Polskę innowacyjną, solidarną, opierającą się na tradycyjnych wartościach i chroniącą rodzinę, a z drugiej oderwaną od tradycji i rzeczywistości lewicową ideologię o charakterze w rzeczywistości neomarksistowskim.

Reklama

Jest to swoisty powrót do przeszłości, tylko w innym nieco kształcie demokratury lewackiej. I bardzo dobrze, że w Karcie, którą podpisał Pan Prezydent Duda również wybrzmiało, że sprzeciwiamy się propagowaniu tej ideologii. Powtarzam jeszcze raz wbrew temu, co nam się zarzuca, my nie mówimy o dyskryminacji osób, które mają taką czy inną orientację seksualną, tylko mówimy o pewnej ideologii, która narzuca określony światopogląd, którego konsekwencją jest np. wyrzucanie ludzi z pracy, bo nie zgadzają się z jakimś poglądem sprzecznym z ich przekonaniami czy wyznawaną religią. Bardzo się cieszę, że w Karcie zawarte jest również to, co w Ministerstwie Sprawiedliwości wielokrotnie podkreślaliśmy, czyli że, władza publiczna nie może ingerować w tak intensywny sposób w kwestie wychowania dzieci i programów wychowawczych w szkołach. W tym miejscu właśnie rodzina, a co za tym idzie rodzice mają podstawową rolę wychowawczą.

W 2011 roku Polska podpisała Konwencję Stambulską, która niesie ze sobą szereg zagrożeń, także w kontekście rodziny. Czy jest możliwość jej wypowiedzenia?

Istnieje pełna zgoda, co do warstwy normatywnej Konwencji Stambulskiej, mówiącej o wszelkiego rodzaju narzędziach służących do zwalczania i przeciwdziałania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej. Drugi ważny fakt jest taki, że nasze krajowe rozwiązania z naddatkiem realizują standard konwencyjny. Wypełniały go z reszta już w momencie podpisywania konwencji, co zresztą przyznał wówczas nawet Prezydent Komorowski. Obecnie natomiast wprowadziliśmy jeszcze doskonalsze rozwiązania w postaci tzw. ustawy antyprzemocowej, podpisanej pod koniec maja przez Pana Prezydenta Andrzeja Dudę, którą przygotowaliśmy w Ministerstwie Sprawiedliwości. To rozwiązanie najistotniejszego w kontekście przemocy domowej problemu, czyli natychmiastowej izolacji sprawcy od osoby dotkniętej przemocą i jej najbliższych.

Zasadniczy problem polega na warstwie ideologicznej Konwencji Stambulskiej, która ma wprost wydźwięk neomarksistowski. Konwencja przesiąknięta jest ideologią gender i w tym właśnie dostrzegamy podstawowe zagrożenie. Problem, który dodatkowo narasta przez to, że jej treść interpretuje w duchu skrajnie lewicowym Komitet Doradczy, który monitoruje jej przestrzeganie i wydaje zalecenia dla państw-sygnatariuszy. Jeżeli dołączymy właśnie ten dodatkowy element interpretacji tego aktu prawnego w duchu jeszcze bardziej genderowym i lewackim niż nawet jej brzmienie, to tutaj mamy rzeczywiście takiego neomarksistowskiego „konia trojańskiego” w polskim systemie prawnym, który na przykład za chwilę nakaże nam wprowadzenie indoktrynacji dzieci zgodnie z ideologią gender, co jest absolutnie sprzeczne z naszym systemem wartości, porządkiem konstytucyjnym, naszą tradycją prawną i myślę, że też z wolą absolutnie przeważającej większości Polaków.

Jesteśmy przed finałem negocjacji unijnej perspektywy finansowej na lata 2021-2027, jak i środków z tworzonego tzw. Funduszu Rozwoju. Część środowisk politycznych w Unii Europejskiej chce je uzależniać od spełniania przez państwa członkowskie tzw. kryterium praworządności. Na ile jest to dla nas realne zagrożenie?

Na początku czerwca Pan Minister Zbigniew Ziobro przeprowadził rozmowę z Minister Sprawiedliwości Węgier Panią Juditą Vargą. Rozmowa dotyczyła naszej współpracy w sprawach europejskich, ale także w stosunkach dwustronnych. W kwestii zawieszania, czy też ograniczania wypłat z unijnego budżetu w oparciu o tzw. ocenę praworządności ministrowie sprawiedliwości byli dokładnie tego samego zdania stwierdzając, że jest to rozwiązanie pozatraktatowe.

Nie można obecnie narzucać Polsce czy Wegrom lewackiej agendy, nie można na nas wymuszać jakiś ustępstw o charakterze budżetowym, bo mamy sojuszników. Komisja Europejska wymyśliła więc pozaprawny mechanizm, właśnie w postaci zaproponowanej w projekcie rozporządzenia, który próbuje teraz przepchnąć kolanem wbrew traktatom, które przewidują już i procedurę ochrony praworządności, i procedurę ochrony interesów finansowych Unii.

Muszę też rozczarować naszych przyjaciół z Unii Europejskiej, ale Polska znajduje się w czołówce państw członkowskich pod kątem wykrywalności nadużyć finansowych. To nie jest tak, że za pomocą praworządności chce się chronić budżet, tylko raczej za pomocą budżetu chce się bronić nie tyle praworządności, co politycznych czy ideologicznych interesów Komisji Europejskiej i stojącej za nią większości. I na takie

2020-06-23 18:59

Ocena: 0 -4

Reklama

Wybrane dla Ciebie

5 pytań do… Pana Ambasadora Tomasza Orłowskiego

2020-08-07 10:43

[ TEMATY ]

5 pytań do...

Materiał Prasowy

Ambasador Tomasz Orłowski

Piotr Grzybowski: W międzywojniu mieliśmy „Przepisy protokolarne, etykietalne i ceremonialne”. Czy właśnie one stały się podstawą stworzenia polskiego protokołu dyplomatycznego?

Tomasz Orłowski: Przepisy, które zostały spisane w okresie międzywojennym przez Stefana Przezdzieckiego są jednym ze źródeł polskiego obowiązującego protokołu dyplomatycznego. Można powiedzieć, że po pierwsze: przepisy protokolarne, ceremonialne, etykietalne, które zostały spisane, w jakiejś (chociaż nie olbrzymiej) części nawiązywały do tradycji jeszcze starszej, czyli można by było szukać odległych wzorów w okresie jeszcze I RP. Mogę np. powiedzieć, że ceremonia wręczania przez ambasadorów listów uwierzytelniających w okresie międzywojennym, która się odbywała po roku 1926 na Zamku Królewskim. Otóż ta ceremonia w bardzo dużej mierze przejmowała zapisy dotyczące XVIII wiecznej ceremonii wręczenia listów przez ambasadorów, czy też posłów królowi na Zamku Królewskim. Można powiedzieć, że jest np. zapisy przechodzenia dokładnie tą samą drogą, przez te same komnaty, z oczekującymi osobistościami w każdej z komnat XVIII- wiecznym. Druga rzecz - protokół dyplomatyczny był kształtowany również przez wzorce międzynarodowe, czyli obce. Stefan Przezdziecki korzystał z wielu praktyk francuskich (w tamtych czasach to było jedno z nielicznych w Europie państw republikańskich), plus pewnych doświadczeń wyniesionych z dworów: czy to rosyjskiego, czy austro-węgierskiego. Przykładowo: polski protokół dyplomatyczny posługiwał się w okresie międzywojennym tzw. zbiorem kurtuazji dworu wiedeńskiego. Kurtuazja tytulatury, które się stosowało w korespondencji z głowami państw obcych. Jest zachowany w Archiwum Akt Nowych cały zestaw kurtuazji dawnego Ministerstwa C. K. z Wiednia, który był używany przez Polski protokół dyplomatyczny. Zatem mogę powiedzieć, że w ten sposób pewne rzeczy zostały przeniesione do współczesności. Gwoli może zupełnie drobniutkiego przykładu: w precedencji państwowej, która została ustalona w okresie międzywojennym (oczywiście nie można było się doszukiwać wzorów I RP, która była monarchią, państwem stanowym itd.) np. kolejność biskupów, którzy występowali podczas uroczystości publicznych była wyznaczona przez datę erygowania diecezji, czyli pochodziła jeszcze z czasów I RP. To jest jakby stan, w którym przyszło nam żyć w okresie współczesnym. Ten spis, który został stworzony w okresie międzywojennym, został zaadaptowany po wojnie w 1945 roku przez Adama Gubrynowicza, który był pracownikiem protokołu dyplomatycznego przed wojną, również na potrzeby państwa, które się odrodziło po II wojnie światowej. Mogę powiedzieć, że te przepisy w dużej mierze (ale oczywiście nie) korzystały z doświadczeń międzywojennych.

PG: Protokół dyplomatyczny owiany jest nimbem tajemniczości. Czy jednak, wbrew rozpowszechnianej opinii, nie utrudnia lecz ułatwia życie, dając rozwiązania wielu sytuacji nietypowych i trudnych?

TO: Są jakby dwie strony użyteczności protokołu dyplomatycznego. Pierwsza (i wydaje mi się, że ważniejsza) odpowiada pojęciu międzynarodowo zrozumiałego kodu uprzejmości. Taka jest definicja, która została stworzona jeszcze w XIX wieku przez P. Faudel’ a, słynny francuskiego podręcznika prawa międzynarodowego. Otóż my chcemy, dzięki formułom protokolarnym, wyrazić naszym partnerom i państwom, które reprezentują ci partnerzy, z którymi się spotykamy, pełen szacunek im należny, a w konsekwencji tworzyć warunki, w których będzie nasz rozmówca dobrze do nas dysponowany, bo jak dobrze wiemy - każdy lubi być potraktowany z szacunkiem, każdy lubi napotkać osobę, która jest wobec niego grzeczna, zatem to jest pierwszy wymiar. My możemy, dzięki protokołowi, w dosyć standardowy sposób w świecie zróżnicowanym kulturowo wyrazić szacunek wobec naszego partnera, a to jest bardzo ważne. Natomiast druga rzecz, to oczywiście możliwość wychodzenia z sytuacji, które bywają trudne, niezręczne. Rzeczywiście dzięki protokołowi można ,powiedziałbym, ograniczyć wszystkie niedogodność, które się wiążą z błędem.

PG: Czym różni się protokół dyplomatyczny i savoir vivre ? Czy jest dla każdego i pomoże nie popełniać gaf?

TO: Są to pojęcia, które się nakładają na siebie. Oczywiście protokół dyplomatyczny przede wszystkim określa stosunki pomiędzy państwami i ich oficjalnymi przedstawicielami. Zatem jakby to już jest zawężenie do pewnej dziedziny. Z drugiej strony, w protokole dyplomatycznym poza formami zachowania (czyli w jaki sposób rozmawiamy, witamy, przyjmujemy, gościmy), które są rzeczywiście formami dobrego wychowania savoir- vivre, protokół dyplomatyczny posiada inne sfery, w których musi działać, jak choćby precedencja państwowa - czyli wyznaczenia kolejności stanowisk kierowniczych w państwie, jak choćby etykieta flagowa - czyli w jakiej kolejności, w jakim porządku należy wywieszać flagi. Muszę powiedzieć, że i jedna, i druga dziedzina są niezwykle wrażliwe i bardzo często spotykamy się z pytaniami, czy właściwie zostały ułożone flagi, czy też nie. Często spotyka się nawet w prasie jakieś kąśliwe uwagi, że nastąpiła prawdopodobnie pomyłka w ustawieniu flag itd. Przyznam tutaj, że czasem to zwracanie uwagi na pomyłki wcale nie jest prawdziwe. Podam przykład: otóż my w Polsce przyjęliśmy zwyczaj - w momencie, kiedy pałac Belwederski przestał być rezydencją, w której mieszka prezydent RP, że mogą mieszkać w nim głowy państw zaproszonych z wizytą oficjalną do Polski. Jak państwo wiedzą, na Belwederze zawsze powiewa flaga biało- czerwona, ale w momencie, kiedy zamieszkuje tam obca głowa państwa (pamiętam, że pierwszą obcą głową państwa, która mieszkała w Belwederze była królowa Elżbieta II, zatem wtedy na Belwederze wisiała flaga brytyjska), powiewa flaga danego państwa. Otóż proszę sobie wyobrazić, że któregoś razu była z wizytą w Polsce pani prezydent Indonezji. Wszyscy raczej wiedzą, że Indonezja posiada dokładnie te same kolory flagi, co Polska, tylko w odwróconym porządku, czyli na górze czerwony, na dole biały. Kiedy wywieszono flagę indonezyjską na Belwederze, w Protokole Dyplomatycznym odezwały się niezliczone telefony protestujących obywateli Warszawy, jaki to popełniono skandaliczny błąd i okazano brak szacunku dla flagi narodowej, że pomylono kolory. Podaję ten przykład, jak nie zawsze wiedza idzie w parze z doświadczeniem protokołu.

PG: Czy istnieją duże różnice pomiędzy współcześnie stosowanymi protokołami dyplomatycznymi ?

TO: Zawsze są różnice. Istnieje jakby sfera wspólna, która pozwala nam rozumieć pewien gest. Jeśli zapraszamy obcego gościa, to w naszym interesie leży, żeby on dobrze zrozumiał, co chcemy pewnym gestem jemu przekazać. Z tego punktu widzenia istnieje cała sfera wspólna protokołu. Z drugiej strony istnieje wszystko, co jest związane z własną tradycją narodową, historyczną, z przynależnością do pewnego kręgu kulturowego, czy wyznaniowego i to powoduje, że każdy kraj ma oczywiście swoją różnorodność. Przykładowo taka ceremonia, jak składanie listów uwierzytelniających głowie państwa przez ambasadorów obcych państw, która jest rozpoczęciem misji ambasadorskiej w obcym kraju, czy przy organizacji międzynarodowej, odbywa się we wszystkich państwach świata. Nie sądzę jednak, że istnieją dwa kraje, w których jest identyczna; mogą być podobne, mogą mieć wiele punktów wspólnych, są rzeczy, natomiast zawsze przebiegają w sposób nieco inny. Mogę powiedzieć - jako były szef protokołu, wprowadzający często ambasadorów do prezydenta właśnie na ceremonię złożenia listów uwierzytelniających, ale później - jako ambasador sam składający listy obcym głowom państw - mogę zatem powiedzieć, że za każdym razem mamy do czynienia z drobnymi różnicami. To nie muszą być zasadnicze różnice, jakie np. dotyczą ceremoniału królewskiego, jak w Londynie, gdzie dwór królewski wysyła powozy po ambasadora, natomiast różnice pomiędzy Polską i Francją, czy Polską i Niemcami są już bardzo ograniczone w przebiegu ceremonii, ale jednak są. Obowiązuje inny ubiór, inaczej oddawane są honory wojskowe, jest odgrywany lub też nie hymn narodowy państwa, którego ambasador składa listy.

PG: Polska stała się miejscem organizacji wielu spotkań na najwyższym szczeblu . Ostatnio byliśmy świadkami zaprzysiężenia Prezydenta Andrzeja Dudy. Czy możemy poprosić o komentarz i jakieś ciekawostki odnośnie realizacji protokołu dyplomatycznego przy okazji organizacji tego typu wydarzeń?

TO: Oczywiście, bardzo różne ceremonie miałem okazję, a czasem przywilej organizować. Niektóre polegały również na tym, że były to ceremonie jednorazowe, które nie miały wzoru do bezpośredniego zastosowania. Kiedy mówimy np. o ceremonii zaprzysiężenia głowy państwa, to w Polsce po roku 1990, kiedy został przywrócony urząd prezydenta RP. Ceremonia wiążąca się z inauguracją mandatu prezydenckiego była bardzo ograniczona, dlatego że składało się na nią zaprzysiężenie w Sejmie, a później przejęcie obowiązków zwierzchnika sił zbrojnych w trakcie uroczystości wojskowej - i to wszystko. W 2005 roku ustępujący prezydent Aleksander Kwaśniewski, w porozumieniu z prezydentem elektem- Lechem Kaczyńskim zdecydowali, że ta uroczystość powinna być bardziej wzniosła, bardziej widoczna, mniej prawnicza (bo zaprzysiężenie w Sejmie ma przede wszystkim walor prawa, od tego momentu Prezydent urzęduje), żeby nadać temu coś, co będzie odnosiło się trochę do naszej przeszłości, do dziejów. Z polecenia obu prezydentów miałem możliwość przygotować taką ceremonię, w trakcie której prezydent odbierał - i teraz każdy kolejny prezydent odbiera - insygnia najwyższych odznaczeń polskich, którymi jest udekorowany z tytułu swojego wyboru, plus uroczystość o charakterze religijnym, czyli mszę za Ojczyznę. Obecnie elementem tej uroczystości jest również zejście do krypty prezydentów II RP i oddanie hołdu znajdującym się tam albo grobom, albo grobom symbolicznym trzech prezydentów Polski międzywojennej. Miałem okazję opracować scenariusz tych ceremonii i jestem bardzo dumny z tego, że ta forma miała już miejsce trzykrotnie, a zatem została przyjęta jako element naszej tożsamości państwowej i narodowej. Oczywiście, są z drugiej strony uroczystości wyjątkowe, bo jednorazowe. Taką dla mnie była niezwykle poważna, dużo bardziej wymagająca przygotowania w skrajnie krótkim czasie i w poczuciu wielkich emocji przeżywanych przez cały naród , uroczystość żałobna Lecha i Marii Kaczyńskich w Krakowie, którą ja organizowałem. Postanowiłem w ewidentny sposób nawiązać do przebiegu pogrzebu marszałka Piłsudskiego. Nie jest to kwestia żadnych porównań osób. Mogę powiedzieć natomiast, że niektóre porównywane zdjęcia obu ceremonii są uderzające w pewnych podobieństwach. Znowu posłużenia się pewnym wzorem, który pozwala uszanować naszą tożsamość, naszą przeszłość, pozwala trwać i podkreślać ciągłość. Myślę, że w odniesieniu do państwa, ciągłość jest kwestią niezwykle istotną i ta ciągłość również przedstawia się za pomocą takich symboli jak przebieg uroczystości. Poza uroczystościami jednorazowymi, bardzo liczne były wizyty głów państw obcych, niektóre bardzo dla mnie interesujące, choćby ze względu na przybywanie gości z odległych kręgów kulturowych. Jako przykład szczególnych przedsięwzięć przytoczę np. wizytę króla Arabii Saudyjskiej. Jak wiadomo, muzułmanie mają 5 obowiązkowych modlitw dziennie. Te modlitwy to nie jest tylko kwestia ich pobożności, że mogą się pomodlić kiedy chcą, ale są obowiązkowo wyznaczone przez kalendarz księżycowy godziny modlitw i każdego dnia przypadają one w innym czasie. W związku z tym pouczono mnie, że w internecie znajduje się taki kalendarz na każdy dzień, gdzie są wskazane godziny. Muszę powiedzieć, że było olbrzymią łamigłówką zrobienie programu wizyty, który musiałby być przerywany w nierównych godzinach (czyli to nie jest kwestia, że 12.00, tylko tak, jak wypada w tymże kalendarzu księżycowym). Trzeba było się na to szykować, po czym, kiedy już wszystko było przygotowane, szef protokołu saudyjskiego – z czego byłem niezwykle zadowolony, powiedział mi: „ale wiesz, nam w podróży wolno nie przestrzegać tych godzin” (trochę tak, jak my mamy w podróży możliwość zawieszenia wymogu postu, jakieś podobieństwo w tym jest). Okazało się, że wbrew takiemu wizerunkowi islamu, który jest strasznie zasadniczy i sztywny, istnieje możliwość tego rodzaju harmonijnego podejścia. To jest dla mnie kwintesencją protokołu.

CZYTAJ DALEJ

Coraz więcej Polaków upamiętnia dzieje przodków

2020-08-09 18:51

[ TEMATY ]

historia

Przodkowie

©Gabriele Rohde/fotolia.com

Coraz więcej Polaków szuka swoich korzeni, upamiętnia dzieje swoich przodków. Szukają w archiwach i księgach parafialnych, na podstawie dostępnych dokumentów rodzinnych odtwarzają ich przeszłość. – Nie jest to wyraźny trend, ale na podstawie moich obserwacji wynika, że istotnie takie poszukiwania są dość częste, z pewnością obserwujemy też duże zainteresowanie historią – mówi KAI socjolog kultury prof. Andrzej Tyszka.

Na pytanie czemu to robią, zainteresowani odpowiadają: żeby ocalić pamięć o przodkach, wzmocnić tożsamość, odkryć korzenie.

Wraz z pięciorgiem rodzeństwa prof. Tyszka dwa lata temu wydał w kilkunastu egzemplarzach życiorys swojego ojca, Wacława Tyszki, powstańca warszawskiego, który walczył na górnym Czerniakowie w zgrupowaniu pod dowództwem płk. Zygmunta Netzera ps. Kryska. Niestety zginął osierociwszy sześcioro dzieci, które w 74. rocznicę śmierci wydały publikację, poświęconą ojcu.

„Jest taki dom” to niewielka publikacja, wydana przez Edwarda Dreszera, właściciela drukarni, b. Prezesa Polskiej Izby Druku. Jest to opowieść i dziadkach po linii matki, Władysława i Aleksandry Cichoszów, którzy mieszkali w skromnym ceglanym domu w Gorzkowie niedaleko Krasnego Stawu. Byli nauczycielami, w czasie odrodzenia Polski byli członkami POW, krzewili oświatę, byli animatorami życia kulturalnego w powiecie krasnostawskim, inicjowali powstawanie kolejnych szkół, funkcjonujących do dziś.

W czasie okupacji wstąpili do AK i organizowali pomoc dla jej członków. Przypłacili to prześladowaniami przez władzę ludową, w książce jest wstrząsający opis rewizji agentów UB, którzy w poszukiwaniu jednego z członków podziemia rewidują dom, a żeby ich praca była bardziej efektywna, przystawiają lufę do głowy niemowlęcia, starszej siostry Edwarda Dreszera. Wprawdzie ubek dostaje za to w głowę polanem, ale członkowie rodziny zostają pobici, a dziadek trafia do więzienia.

- Żeby takie historie zebrać, rodzina musi mieć jakieś materiały – mówi prof. Tyszka. Zdjęcia, opowieści, przekazy rodzinne, listy, dowody osobiste, dyplomy rozmaitych uczelni, akta kupna i sprzedaży, zaproszenia na śluby i uroczystości, wizytówki. Z takich fragmentów można się wiele dowiedzieć i poskładać w całość, a liczne fakty można sprawdzić w księgach parafialnych. - Ale nieraz niespodziewanie wypływają pamiętniki i wspomnienia, o których potomkowie autorów nie mieli pojęcia. Wtedy odkrywają nieznany świat dziadków i pradziadków, fascynująca przygoda – mówi prof. Tyszka.

Socjolog zwraca uwagę, że przeważnie odtwarza się zwyczajne losy Polaków, nie tylko tych, którzy walczyli i ginęli, nie tylko historie bohaterskie. – Wciąż upominam się o historie cywilne, o życie rodzinne, gospodarcze, o dzień powszedni zwykłych ludzi – rzemieślników, rolników, inteligencji miejskiej – aptekarzy, nauczycieli, lekarzy. - Mamy tendencje do skupiania się na walkach i nadzwyczajnych wydarzeniach, tymczasem codzienność jest równie fascynująca – podkreśla prof. Tyszka. Dodaje, że w o wiele łatwiejszej sytuacji są osoby pochodzenia szlacheckiego, którzy mogą czerpać informacje z herbarzy i sporządzonych drzew genealogicznych. Wielkie magnackie rody specjalnie zatrudniały genealogów, którzy sporządzali drobiazgowe wykresy, związane z pochodzeniem i pokrewieństwami przodków.

Prof. Anna Doboszyńska, pulmonolog z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, pochodząca ze szlachty wileńskiej, ma opracowane genealogie po mieczu – ojcu prof. Leonie Doboszyńskim. Chce ona wydać książkę, upamiętniającą rodziców Janinę i Leona. Wiąże się to z interesującymi dziejami rodu, osiadłego od ponad trzystu lat na Litwie, ale także babki, Barbary Kokoczaszwili, którą pradziad pani profesor Ireneusz poślubił w dalekiej Gruzji pod koniec I wojny światowej. W archiwach rodzinnych przechowywane są dwa drzewa genealogiczne – Kokoczaszwilich i Doboszyńskich. Historia Leona jest, używając słów prof. Tyszki, zwyczajna i związana z walką – jako żołnierz AK brał on udział w akcji „Burza” w Wilnie, a po wyparciu z rodzinnych stron w PRL stał się niekwestionowanym autorytetem łąkarstwa, był autorem licznych prac badawczych, promował doktorów, brał udział w konferencjach naukowych.

Na pytanie, czemu obecnie można zaobserwować ożywienie w prywatnych badaniach dziejów rodziny, prof. Tyszka odpowiada, że wiele przeżyć Polaków było traumatycznych. – W czasach PRL rodzice często nie opowiadali o swoich przeżyciach wojennych czy zaangażowaniu w konspirację także w obawie, że dzieci coś powiedzą w szkole i będą kłopoty. A do zbierania takich materiałów, wydawania ich w niskonakładowych publikacjach, potrzebny jest pewien komfort.

Można też odnotować ożywienie zainteresowań historią. Książki historyczne cieszą się sporym zainteresowaniem, targi książek o tej tematyce także. – Wiele osób na własny użytek nakłada opowieści i przekazy rodzinne na wydarzenia, znane z podręczników historii. I nieraz otrzymują zaskakujące efekty, pogłębiają swoją wiedzę, czasem odkrywają, jak bardzo bieg historii zależy od zachowań zwykłych, zapomnianych przez dziejopisów ludzi – mówi prof. Tyszka.

CZYTAJ DALEJ

27-latek z trzymetrowym krzyżem dotarł do Gniezna

2020-08-10 11:01

[ TEMATY ]

pielgrzymka

Pielgrzymka 2020

facebook.com/panstwoBoze

Michał Ulewiński od prawie dwóch miesięcy przemierza Polskę z 15-kilogramowym krzyżem na plecach i modli się o nawrócenie narodu. 8 sierpnia dotarł do Gniezna.

- Kochani już około 1300 km za mną. Dzisiaj dotarłem do Gniezna, do pokonania zostało mi około 350 km (pozioma belka krzyża) - pisze na prowadzonym przez siebie profilu "Państwo Boże" Michał.

Jak zaznaczał już na początku swojej pielgrzymki, pragnie aby jego droga uczyniła nad Polską znak krzyża. Przeszedł już znad morza na Giewont, stamtąd właśnie do Gniezna, skąd wyruszy do Sokółki.

Michał na swoim profilu dzieli się swoimi przemyśleniami z pobytu w Gnieźnie:

Kochani, patrząc na pomnik pierwszego króla Polski i Sanktuarium pierwszego męczennika, prosiłem o głębsze przesłanie od naszego Ojca. My ludzie wiary musimy paść przed Bogiem na kolana i podjąć narodową pokutę: Każdy bowiem, kto się wywyższa, będzie poniżony, a kto się poniża, będzie wywyższony.” Jezus Chrystus chce, aby Polska była wielka i święta, a my uwierzmy w końcu Bogu i zacznijmy pełnić Jego Świętą Wolę.

Przez narodową pokutę i pracę nad tym, aby ustawodawstwo cywilne było zgodne z prawem Bożym, proroctwo z dzienniczka się wypełni. Od naszej postawy i zjednoczenia zależy czy Polska będzie światłem dla innych narodów i tak jak w przeszłości Jezus Chrystus chciał królować nad światem przez Francję, tak teraz wybrał sobie nasz kraj. Mam nadzieję, że odpowiemy na Boże wezwanie i Chrystus będzie królem w każdym tego słowa znaczeniu...

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję