ANNA BENSZ-IDZIAK: - W ubiegłym roku informowaliśmy o zmianach w nauczaniu religii związanych z wejściem do szkół nowej podstawy programowej. Parlament uchwalił nowelizację ustawy oświatowej. Jakie zmiany wprowadza ta nowelizacja i jak wpływają one na nauczanie religii?

KS. DR WOJCIECH LECHÓW: - Nowelizacja ustawy oświatowej zakłada m.in. przesunięcie obowiązku szkolnego 6-latków z roku 2012 na 2014. Tym samym jeszcze przez dwa lata rodzice będą decydowali, czy ich dziecko ma rozpocząć edukację szkolną wieku sześciu, czy siedmiu lat. Jeżeli chodzi o dzieci sześcioletnie, warunkiem przyjęcia do klasy pierwszej dziecka, które nie było objęte wychowaniem przedszkolnym, jest posiadanie przez dziecko pozytywnej opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej o możliwości rozpoczęcia spełniania obowiązku szkolnego. Takiej opinii nie wymaga się, jeżeli dziecko uczęszczało do przedszkola przez co najmniej rok poprzedzający pójście do pierwszej klasy. Przed podjęciem decyzji o posłaniu dziecka do szkoły rodzice mogą skorzystać z diagnozy przeprowadzonej przez nauczycieli przedszkola.
Jeżeli chodzi o nauczanie religii, wycofanie się Ministerstwa Edukacji Narodowej z obowiązku szkolnego sześciolatków wpłynęło na zmiany w formacji do Pierwszej Komunii św. Zgodnie z decyzją Komisji Wychowania KEP ze względu na obniżenie wieku szkolnego, w roku szkolnym 2012/13 wchodzi w życie nowa podstawa programowa nauczania religii, w której przewiduje się trzyletni okres przygotowania eucharystycznego i Pierwszą Komunię św. w klasie trzeciej. Jednakże przesunięcie obowiązku edukacji szkolnej sześciolatków o dwa lata wpłynęło na to, iż Wydział Nauki Katolickiej zadecydował, aby w diecezji zielonogórsko-gorzowskiej zachować termin Pierwszej Komunii św. w klasie drugiej, niezależnie od wieku. Jeżeli obowiązek szkolny dzieci sześcioletnich zostanie wdrożony w roku szkolnym 2014/2015 wówczas Pierwsza Komunia św. zostanie przesunięta do klasy trzeciej.

- W związku z powyższymi zmianami, z jakich programów i podręczników mają od przyszłego roku szkolnego korzystać katecheci?

- W formacji do Pierwszej Komunii św. jeszcze przez dwa lata katecheci szkolni w naszej diecezji będą korzystać z obecnych programów i podręczników do religii. Na wyższych poziomach edukacyjnych, od roku szkolnego 2012/2013, powinni sukcesywnie wprowadzać nowy program i nowe podręczniki dostosowane do znowelizowanej podstawy programowej nauczania religii. Całkowita wymiana podręczników do religii zakończy się w 2016 r.

- Lekcje religii znalazły się poza ramowym planem nauczania od nowego roku szkolnego. Co to oznacza w praktyce? Jakie konsekwencje mogą wynikać z tej decyzji?

- Decyzja Ministerstwa Edukacji Narodowej o wycofaniu religii z ramowego planu nauczania zrodziła wiele obaw katechetów i rodziców o przyszłość nauczania religii w szkole. W rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych zapisano, że religię „uwzględnia się w szkolnym planie nauczania”. Jednak szkolny plan nauczania nie oznacza tzw. ramówki, która opłacana jest z budżetu państwa. Tak więc o tym, czy religia miała pozostać w szkole, czy też nie - zadecydować miały władze samorządowe. Po interwencji w ministerstwie bp. Marka Mendyka - przewodniczącego Komisji Wychowania KEP na stronie Ministerstwa Oświaty ukazało się wyjaśnienie, w którym zapisano, że zarówno obowiązkowe zajęcia edukacyjne, jak i nieobowiązkowe, do których zaliczono religię, w szkole publicznej realizowane są nieodpłatnie, co jest zgodne z art. 70 ust. 2 Konstytucji RP stanowiącym, że nauka w szkołach publicznych jest bezpłatna. To wyjaśnienie uspokoiło nieco obawy katechetów i rodziców. Jednak nie ma wątpliwości, że samo rozporządzenie odnośnie nauczania religii jest niejasne, dlatego zostanie ono poddane weryfikacji prawnej MEN oraz będzie przedmiotem prac Komisji Wspólnej.

- Jakie jest stanowisko Konferencji Episkopatu Polski w sprawie sytuacji, w jakiej znalazła się nauka religii w szkołach?

- Biskupi na 357. Zebraniu Plenarnym Konferencji Episkopatu Polski odnieśli się do sytuacji nauki religii w szkołach. W wydanym po spotkaniu komunikacie biskupi podkreślają, że religia jako przedmiot nauczania ma istotne znaczenie w procesie kształtowania postaw moralnych i wychowania młodego pokolenia. W tym kontekście opublikowana niedawno decyzja Ministerstwa Edukacji Narodowej o wycofaniu lekcji religii i etyki z ramowego planu nauczania w szkołach publicznych budzi niepokój i jest niezrozumiała w świetle dotychczasowych ustaleń. Biskupi przypominają postanowienia Konstytucji RP, zapisy konkordatowe oraz ustawę o systemie oświaty i apelują o zmianę rozporządzenia ministerstwa w ten sposób, by jego przepisy gwarantowały rodzicom i ich dzieciom prawo do nauczania religii w szkołach publicznych. Wobec niejednoznacznych przepisów zawartych w rozporządzeniu w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych Konferencja Biskupów domaga się jasnych zapisów dla organów prowadzących szkołę oraz dyrekcji szkół.