Reklama

Niedziela Sandomierska

Wieża pełna tajemnic

Tereny naszej diecezji przesiąknięte są historią i niemalże wszędzie można znaleźć obiekt, który świadczy o dziejach naszego narodu. Tym razem w naszych wędrówkach #WakacjezNiedzielą zachęcamy do odwiedzenia małej miejscowości Tudorów położonej niedaleko Opatowa.

Niedziela sandomierska 35/2020, str. VI

[ TEMATY ]

turystyka

wakacje

Ks. Wojciech Kania

W ścianach widoczne są otwory strzelnicze

W ścianach widoczne są otwory strzelnicze

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

W różnych źródłach możemy znaleźć rozbieżne daty odnośnie do wzmianki o wsi. Jedne podają rok 1361, inne 1371. Tablica informująca o ruinach wieży mieszkalno-obronnej podaje rok 1371. Wtedy to – jak można przeczytać w dokumentach – zaistniał spór właściciela Tudorowa – rycerza Pałki herbu Janina z Wojciechem z Wąworkowa. Przedmiotem sporu było zatrzymanie wody na rzece Opatówce, która napędzała młyn tego ostatniego w Karwowie. Wspomniany rycerz Pałka chciał powiększyć swoje zalewiska.

Jan Długosz w swojej kronice w XV wieku wymienia jeszcze dwóch właścicieli Tudorowa – Mikołaja i Piotra herbu Janina. W kolejnym wieku zamek oraz wieś przeszła w ręce Krzysztofa Szydłowieckiego, kasztelana sandomierskiego a później kanclerza koronnego. Zakupił on zamek i ziemię w 1514 r. od Jana Tudorowskiego. W 1536 r. zamek za sprawą córki Krzysztofa Szydłowieckiego – Zofii przeszedł w posagu w ręce rodziny Tarnowskich. W następnych latach zamek stał się własnością znanych polskich rodów: Ostrowskich, Lubomirskich, Potockich oraz Sanguszków.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Od roku 1850 do wybuchu II wojny światowej należał do rodziny Karskich. Należy zaznaczyć, że od końca XVII lub początku XVIII wieku obiekt ten był niezamieszkały. Dziś jego właścicielem jest artysta Gustaw Hadyna.

Zamek i okolica

Reklama

Zamek w Tudorowie został zbudowany około połowy XV wieku. Za czasów pierwszych właścicieli była to warownia, która składała się z wieży o charakterze obronno-prestiżowym, fosy, wałów kamienno-ziemnych, grobli i stawów. W skład zamku wchodziły także drewniane zabudowania mieszkalno-gospodarcze. Krzysztof Szydłowiecki z zamku uczynił siedzibę zarządcy folwarku. Można się domyślać, że nie najlepiej wpłynęła ta decyzja na stan obiektu. Kolejni właściciele Tarnowscy albo Ostrowscy przebudowali wieżę, zmieniając jej poziomy użytkowe. Ponadto zostały zniszczone wały obronne oraz zlikwidowany południowy staw.

Jak podaje inwentarz z 1618 r. „zamek” złożony był z wieży nakrytej baniastym hełmem oraz położonych w jej sąsiedztwie: dworu, sernika, piekarni, 2 obór, 5 chlewów, stajenki, gumna, brogów, ogrodu warzywnego, 3 stawów z młynami i 2 sadzawek. Kolejni właściciele kazali w wieży wykuć otwory strzelnicze, a na zachód od niej wzniesiony został szaniec. W II połowie XVII wieku – być może na skutek zniszczeń po potopie szwedzkim – wieża przestała być użytkowana. W 1850 r. była już ruiną, kiedy to od Potockich nabył ją, wraz z miejscowym folwarkiem, Michał Karski.

Lokalizacja i wygląd

Ruiny tudorowskiego „zamku” położone są we wschodniej części miejscowości. Wieżę można dostrzec już z prowadzącej do Tudorowa drogi. Nie jest łatwo odnaleźć prowadzącą do nich ścieżkę, jednak nawet z daleka obiekt wygląda ciekawie i okazale.

Niestety, zachowały się tylko ruiny wieży. Widoczne są też pozostałości wałów kamienno-ziemnych, szaniec z XVII wieku oraz znany tylko z badań archeologicznych staw. Wieża obronna usytuowana została na skalnym wzniesieniu, nad jednym z dopływów rzeki Opatówki. W zachodniej części wzniesienia widoczny jest niewielki płaskowyż, który odcięty jest suchą fosą. Niedaleko niej można odnaleźć pozostałości wałów, które są także widoczne na północ i południe od wieży.

Reklama

Czworoboczna wieża wymurowana została głównie z kamienia oraz cegły. Dawniej była tynkowana. Na narożnikach widoczne są kamienne zdobienia. Obecnie jej wysokość to ok. 20 m. Z zaczerpniętych informacji można dowiedzieć się, że obecnie wieża składa się z piwnic i trzech nadziemnych kondygnacji, z czego najwyższa jest częściowo zniszczona. Na parterze, w elewacjach zachodniej i wschodniej, znajdują się otwory wejściowe, a na zachodzie dostrzec można zamurowane pozostałości kamiennego, ostrołukowego obramienia okiennego. W elewacjach południowej i wschodniej umieszczone są szczelinowe otwory strzelnicze.

W ścianach bocznych, we wnętrzu wieży, zachowały się ślady po gniazdach belek stropowych. Ich ułożenie sugeruje, że na przestrzeni wieków co najmniej sześciokrotnie zmieniano w tym budynku wysokości poszczególnych kondygnacji. Zapewne jest to obiekt, który dla miłośników historii oraz poszukiwaczy zapomnianych miejsc zapewni fascynujące i niezapomniane wrażenia. Na pewno warto tu przybyć i odkryć kolejne, ciekawe miejsce z dziejów naszego narodu.

W pobliżu

Odwiedzając Tudorów, warto przy okazji zwiedzić ruiny zamku w Międzygórzu, o którym pisaliśmy wcześniej, oraz pałac Karskich we Włostowie. Ruiny pałacu znajdują się w pobliżu drogi z Opatowa do Sandomierza. Włostów należał do rodziny Karskich od 1795 r. Pałac powstawał w latach 1854-1860. Wybudował go Stanisław Karski (1838 -1890), właściciel ziemski i działacz polityczny. Za neorenesansową budowlę we Włostowie odpowiadał Henryk Marconi. Pałac był bardzo nowoczesny jak na czasy, w których powstawał. Budowany był z najwyższej jakości drogich materiałów, miał marmurową posadzkę i schody, pokoje wyposażone były w drogie meble, a na ścianach wisiały obrazy znanych artystów.

Na początku XX wieku został przebudowany przez syna Henryka Marconiego – Władysława. W późniejszym czasie do budynku zostały doprowadzone linia telefoniczna, prąd oraz ciepła woda. Pałac od tego momentu miał też centralne ogrzewanie. Wszystko to było nie lada luksusem jak na tamte czasy. Ale to już inna historia.

2020-08-25 13:40

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Wypoczynek w duchu katolickim

Niedziela łódzka 31/2017, str. 7

[ TEMATY ]

kolonie

wakacje

Kamil Gregorczyk

Wypoczynek w parku linowym

Wypoczynek w parku linowym

Zapewniają młodym aktywną i ciekawą formę wypoczynku, pomagają w rozwijaniu umiejętności, kształtowaniu tożsamości i tworzeniu właściwych relacji międzyludzkich. Letnie kolonie organizowane przez parafie i grupy religijne mają nie tylko wymiar rekreacyjny, ale stanowią czas formacji religijnej i budowania więzi z Kościołem

Od wielu lat wyjazdy kolonijne „Wakacje z Bogiem” dla dzieci i młodzieży organizuje Stowarzyszenie Rodzin Katolickich przy parafii pw. św. Brata Alberta Chmielowskiego w Łodzi. Uczestnicy kolonii pochodzą z różnych środowisk, także tych o mniej katolickich poglądach. – Zbieramy dzieci z całej Łodzi, ale zdarza się, że ktoś przyjechał z innej miejscowości. Była dziewczynka z Nowego Targu, która jeździła z nami przez lata, potem z bratem. Teraz ma już 18 lat. Są także przypadki, że jeżdżą z nami dzieci, które potem stają się wychowawcami na naszych koloniach – mówi Maria Antczak, przewodnicząca SRK, inicjatorka wyjazdów. W programie kolonii znajdują się zajęcia muzyczne, plastyczne, językowe, sportowe. Tematyczne dni połączone są z wyprawami krajoznawczymi po okolicy, wieczorami kinowymi, plażowaniem i morskimi kąpielami oraz grami terenowymi. Wyjazdy organizowane są w różne miejsca Polski. Wielokrotnie podczas wyjazdów młodym towarzyszyli klerycy, księża – prowadzący rozmowy na różne tematy religijne, w trakcie których młodzi chętnie poruszali wiele problemów dnia codziennego. Dziś kadrę wychowawców stanowią głównie osoby świeckie, mimo to na turnusach prowadzona jest modlitwa przed i po zakończeniu posiłków, gdy przypada pierwszy piątek miesiąca lub święto, to wtedy grupa udaje się na Mszę św. Choć sami organizatorzy mówią, że nie narzucają się z „katolicyzmem” to jednak młodzi wrastają w ten klimat.
CZYTAJ DALEJ

Niemcy: Liczba ataków na chrześcijan znacznie wzrosła

2025-01-23 08:03

[ TEMATY ]

Niemcy

pixabay.com

Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych w dalszym ciągu nie widzi „zwiększonego zagrożenia dla chrześcijan lub instytucji chrześcijańskich w Niemczech” – liczba niezgłoszonych przypadków prawdopodobnie będzie znacznie wyższa, ponieważ statystyki BKA odnotowują jedynie incydenty „motywowane politycznie”.

W ciągu ostatnich dwóch lat liczba ataków antychrześcijańskich w Niemczech znacznie wzrosła. Chociaż w 2022 r. było 135 przypadków, liczba ta wzrosła do 277 w 2023 r. i 228 w zeszłym roku. W ciągu dwóch lat doszło w sumie do 24 obrażeń fizycznych i jednego zabójstwa. Niemniej jednak Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych „nie widzi zwiększonego zagrożenia dla chrześcijan ani instytucji chrześcijańskich w Niemczech” – podaje platforma informacyjna NiUS.de.
CZYTAJ DALEJ

Łódź: Wystawa „Pamięć ruin…”

2025-01-23 16:30

[ TEMATY ]

archidiecezja łódzka

Piotr Drzewiecki

Wystawa „Pamięć ruin” została zaaranżowana w ocalałej klatce schodowej dawnego Niemieckiego Rozszerzonego Więzienia Policyjnego w Radogoszczy – miejsca o szczególnym znaczeniu historycznym, będącego częścią Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi.
CZYTAJ DALEJ
Przejdź teraz
REKLAMA: Artykuł wyświetli się za 15 sekund

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję